Linux Hakkında Sıklıkla Sorulan Sorular I.

Linux altında modemimi tanıtamıyorum. Araştırmalarım sonunda modemimin HSP denilen winmodem cinsinden olduğunu öğrendim. Modemimi Linux altında kullanmamın bir yolu var mı?



Winmodem denilen cihazlar adından da belli olabileceği gibi sadece Microsoft Windows işletim sistemlerinde çalışmak üzere tasarlanmışlardır. Bu modemler, aslında modemin yapmakla yükümlü olduğu bazı işlemleri bilgisayarın işlemcisine yaptırarak maliyeti daha düşük tutmak amacı ile üretilmektedirler ve çalışmak için bir emülasyon programına ihtiyaç duyarlar. Maalesef ki çoğu modem üreticisi bahsi geçen emülasyon programlarının sadece Windows versiyonlarını ürettiği için bu tür modemler winmodem diye anılır olmuşlardır. Lucent gibi firmalar winmodemlerinin Linux için emülatör modüllerini yayınlamış olsa da maalesef Türkiye' de satılan PCI modemlerin büyük çoğunluğu halen Linux altında çalıştırılamamaktadır. Bu nedenle en mantıklı çözüm bir harici modem kullanmak olacaktır. Çünkü harici modemlerin çok büyük bir oranı bütün işletim sistemleri altında kullanılabilmektedir.



Yaklaşık 2 aydır Mandrake 7.1 kullanıyorum. Uzun süredir başka bir ortamda C++ ile programlama üzerine çalıştığım için programlarımı kaynak kodundan derlemeyi tercih ediyorum. Fakat ne zaman KDE için program derlemeye çalışsam QT ile ilgili bir hata verip kalıyor. QT nedir, ne işe yarar?



Linux' un da pek çoğumuzun bildiği gibi başarılı sayılabilecek çok sayıda grafik arayüzü vardır. Fakat alışılagelenin dışında Linux' un standart bir grafik arayüzü yoktur. Belli başlıları arasında, KDE, GNOME, Afterstep, icewm, window maker sayılabilir. En popülerleri olan ve Windows işletim sistemi arayüzlerini andıran KDE ve GNOME, üzerinde çalışacak programlar için çok başarılı API' ler sunar. KDE' nin kullandığı API olan QT, Troll Tech alı bir firma tarafından üretilirken, GNOME' un altyapısını oluşturan GTK+ yine GNU kullanıcılarının ürettiği bir fonksiyon kümesidir. Eğer KDE altında program yazmak veya derlemek istiyorsanız QT, GNOME altında program yazmak ve derlemek istiyorsanız GTK kütüphanelerinin makinenizde yüklü olması gerekmektedir.



Ben özel bir şirkette webmaster' ım. Programlarımızın grafik arayüzünün arkasında ASP ve DCOM objeleri ile çalışan kompleks yazılımlarımız mevcut. Linux üzerinde çalışan Apache' nin üstünlüklerini pek çok yerde görüyor ve duyuyoruz. Özellikle PHP dilinin son günlerde popüler olması bizi epeyce düşündürüyor. Acaba sistemimizi Linux üzerine taşısak ne gibi zorluklarla karşılaşırız. Mevcut ASP programlarımızı Linux altında kullanabilecek miyiz, PHP ile var olan DCOM objelerimize erişebilecek miyiz?



Dünyanın %60' ına yakınının kullandığı Apache adlı web sunucu yazılımı sunduğu güvenlik, modülerlik, performans gibi avantajları ile hak ettiği yeri bulmuştur. Sisteminizi Apache sunucuya ve dolayısı ile Linux sisteme taşırken çok belirgin sorunlar yaşamazsınız. ASP uygulamalarınız ise Chilisoft gibi firmaların Linux için ASP çözümleri ile çözülebilir. Bu yazılımlar arka planda SUN JDK kullandıkları için platform bağımsız bir çözüm olarak sunucularınıza yerleşebilir. PHP ve DCOM üzerine çalışmalar ise şu anda mevcut fakat çok büyük bir yol alındığı söylenemez. PHP' nin sunduğu olanaklar, fonksiyonlar ve ücretsiz modüllerle tanıştığınızda elinizdeki DCOM objelerinin aslında çok da değerli fonksiyonlar olmadıklarını anlayacak ve kısa sürede PHP platformuna geçiş yapacaksınız.



Küçük bir bilgisayar firmasında Windows NT tabanlı domain modeli ağ sistemimiz var. Ağımızda 1 adet Primary Domain Controller ve 15 adet Windows 95/98 bilgisayar mevcut. Lisans problemlerinden dolayı farklı alternatifler arama yoluna gitmeyi düşünüyoruz. Linux işletim sistemi sayesinde ağımdaki Windows NT' leri kaldırıp yerine PDC olarak Linux kullanabileceğimi duydum. Doğru mu?



Linux üzerinde yıllardan beri geliştirilen bir proje olan Samba, bu alanda çok önemli bir yol katetti. Samba, Linux işletim sistemi ile Windows tabanlı makinelerin birbiri ile dosya ve yazıcı paylaşaımı yapabilmelerini sağlayan bir sistemdir. Tabanda Netbios over TCP/IP tabanlı bir iletişim şeması kullanır ve aynı zamanda bir Windows NT Sunucu makinenin sunabileceği domain controller' lık vazifesini ele alabilir. Bu uygulamanın bazı kısıtlamaları mevcut olmasına rağmen (PDC <-> BDC senkronizasyon problemleri) küçük ve orta çaplı bir ağda problemsiz bir şekilde hizmet verebilir. Bu arada belirtmek gerekiyor ki Windows 2000 tabanlı makinelerde gelen Active Directory modelleri için hali hazırda Linux altında bir çözüm mevcut değildir.



KDE 2' nin çıktığını duydum. Ne gibi yenilikler var, nereden temin edebilirim? Nasıl kurulur?



Linux' un en popüler grafik arayüzü tartışmasız KDE' dir. KDE beraberinde gelen onlarca irili ufaklı uygulama ile birlikte Unix sistemler için tam bir standart grafik arayüz çözümü olma amacını gütmektedir. Uzun süredir üzerine çalışılan proje olan KDE 2(Kool Desktop Environment) geçtiğimiz haftalarda duyuruldu. Beta aşamasında iken pek umut verici görünmese de stabil sürümü ile herkesi şaşırttı ve amacında başarılı olacağına dair bir sinyal daha verdi. En belirgin yenilikler: Dosya yöneticisi olan KFM yeni baştan yazıldı ve adı Konquerer oldu. Konquerer aynı zamanda Java, Javascript, CSS gibi gelişmiş özellikleri destekleyen bir Internet gezgini. KDE' nin grafik arayüzüne theme desteği gibi geliştirmelerin yanında çok sayıda da yeni uygulama eklendi. Bunların en önemlisi de kuşkusuz koffice. Temin etmek için eğer hızlı bir Internet bağlantınız yok ise biraz beklemeniz gerekiyor. Mandrake 7.2 haricinde hiç bir Linux sürümü henüz KDE2' yi sürümlerine dahil etmedi. Fakat en kısa sürede bütün Linux sürümlerinin standart arayüz olarak KDE2' yi seçeceğini söylemek sanırım geleceği görmek sayılamaz. Eğer Internet bağlantınıza güveniyorsanız başlangıç adresiniz : http://www.kde.org olmalı. Kurulumu hakkında ayrıntılı bilgiye ise http://www.gelecek.com.tr/kde20-kurulum.php adresinden ulaşabilirsiniz.










KDE 2, yeni grafik arayüzü ve JAVA destekli web gezgini Konquerer ile büyük yenilikler vaad ediyor.


VMware denilen bir program ile Linux işletim sistemi içerisinden Windows programlarının sorunsuz çalıştırılabildiğini duydum doğru mu?



Kesinlikle doğru. Fakat dikkatinizi çekmek istediğim konu, vmware adlı uygulamanın bir emülatör olmayışıdır. Daha çok bir sanal bilgisayar demek daha doğru olacaktır. VMware, bir bilgisayarı bilgisayar yapan BIOS, Ram, CPU gibi bileşenleri var olan sisteminizden kendi kullanımına ayırıp (BIOS' u kendisi sunuyor) normal bir PC gibi davranabileceğiniz bir ortam sunabilir. Hatta bu yeni kurduğunuz sanal PC' den üzerine kurulduğu bilgisayara bir sanal ağ bile kurup dosya transferi yapabiliyorsunuz. Sonuç olarak elinizde bir bilgisayar, bir monitör ve içinde birden fazla bilgisayar çalışıyor ve aralarında da bir ağ bağlantısı da kurulabiliyor. Daha da güzeli, bu ağ bağlantısı için bir network kartınızın olması gerekmiyor. Eğer diğer işletim sistemlerindeki uygulamalara bağımlı iseniz gerçekten iyi bir performans sunan vmware adlı uygulamayı denemenizi kesinlikle öneririm. Unutmamanız gereken bir diğer nokta ise, sanal PC' niz içine kurduğunuz yeni işletim sisteminizdeki lisanslamalara sanki normal bir PC' ye kuruyormuşcasına dikkat etmeniz gerekmektedir. Linux altına kurmanız, o işletim sisteminin lisanslandırmadan muaf olduğu anlamına gelmemektedir. Referans için http://www.vmware.com adresine bakabilirsiniz.










VMware, bir bilgisayarda aynı anda birden fazla işletim sistemini çalıştırmaya izin verir.



Evime bir bilgisayar dergisinden edindiğim Linux işletim sistemini kurdum. Açıkçası pek de memnun kalmadım. Modemle Internete çıktığım için program indirirken sürekli hattın kopması ve programı indirmeye yeni baştan başlamak çok sinir bozucu olabiliyor. Özellikle de Netscape' in hata mesajı vermeden kapanması ise sınırlarımı zorluyor. Linux' da da Windows' taki gibi Getright, Flashget gibi bir program mevcut mu?



Linux altındaki Netscape problemleri konusunda kesinlikle katılıyorum. Netscape' in Linux versiyonundaki hataların sayısının fazlalığı ve AOL' nin de bu konu üzerine gerektiği kadar düşmemesi sonucunda pek çok yeni alternatif arayışı ortaya çıktı. Alternatifler arasında, Staroffice ile birlikte gelen Internet gezgini, KDE 2 'nin Konquerer' ı, Opera for Linux, KFM sayılabilir. Eğer program indirmeye başladığınızda hat kesintilerinden etkilenmemek istiyorsanız Caitoo, wget, Xdownload gibi bir program kullanabilirsiniz. Bunlar aynen Windows' taki Getright gibi çalışırlar fakat aralarında wget metin tabanlı bir programdır. Özellikle betiklerin içinde tercih edilebilir. Program indirmek için başlangıç noktanız her zamanki gibi http://www.freshmeat.net veya http://www.linuxberg.com olmalıdır.










Caitoo, Internet' ten program indirirken hat kesintilerinden etkilenmemenizi sağlar.



Bu yazı Eylül 2001 tarihindehttp://www.onlinedergi.net adresinde ve Ocak 2001 tarihinde PC Magazine Türkiye'de yayınlanmıştır.