Linux Hakkında Sıklıkla Sorulan Sorular I.
Winmodem denilen cihazlar adından da belli
olabileceği gibi sadece Microsoft Windows işletim
sistemlerinde çalışmak üzere tasarlanmışlardır. Bu
modemler, aslında modemin yapmakla yükümlü olduğu
bazı işlemleri bilgisayarın işlemcisine yaptırarak
maliyeti daha düşük tutmak amacı ile
üretilmektedirler ve çalışmak için bir emülasyon
programına ihtiyaç duyarlar. Maalesef ki çoğu modem
üreticisi bahsi geçen emülasyon programlarının sadece
Windows versiyonlarını ürettiği için bu tür modemler
winmodem diye anılır olmuşlardır. Lucent gibi
firmalar winmodemlerinin Linux için emülatör
modüllerini yayınlamış olsa da maalesef Türkiye' de
satılan PCI modemlerin büyük çoğunluğu halen Linux
altında çalıştırılamamaktadır. Bu nedenle en mantıklı
çözüm bir harici modem kullanmak olacaktır. Çünkü
harici modemlerin çok büyük bir oranı bütün işletim
sistemleri altında kullanılabilmektedir.
Yaklaşık 2 aydır Mandrake 7.1 kullanıyorum. Uzun
süredir başka bir ortamda C++ ile programlama üzerine
çalıştığım için programlarımı kaynak kodundan
derlemeyi tercih ediyorum. Fakat ne zaman KDE için
program derlemeye çalışsam QT ile ilgili bir hata
verip kalıyor. QT nedir, ne işe yarar?
Linux' un da pek çoğumuzun bildiği gibi başarılı
sayılabilecek çok sayıda grafik arayüzü vardır. Fakat
alışılagelenin dışında Linux' un standart bir grafik
arayüzü yoktur. Belli başlıları arasında, KDE, GNOME,
Afterstep, icewm, window maker sayılabilir. En
popülerleri olan ve Windows işletim sistemi
arayüzlerini andıran KDE ve GNOME, üzerinde çalışacak
programlar için çok başarılı API' ler sunar. KDE' nin
kullandığı API olan QT, Troll Tech alı bir firma
tarafından üretilirken, GNOME' un altyapısını
oluşturan GTK+ yine GNU kullanıcılarının ürettiği bir
fonksiyon kümesidir. Eğer KDE altında program yazmak
veya derlemek istiyorsanız QT, GNOME altında program
yazmak ve derlemek istiyorsanız GTK kütüphanelerinin
makinenizde yüklü olması gerekmektedir.
Ben özel bir şirkette webmaster' ım.
Programlarımızın grafik arayüzünün arkasında ASP ve
DCOM objeleri ile çalışan kompleks yazılımlarımız
mevcut. Linux üzerinde çalışan Apache' nin
üstünlüklerini pek çok yerde görüyor ve duyuyoruz.
Özellikle PHP dilinin son günlerde popüler olması
bizi epeyce düşündürüyor. Acaba sistemimizi Linux
üzerine taşısak ne gibi zorluklarla karşılaşırız.
Mevcut ASP programlarımızı Linux altında
kullanabilecek miyiz, PHP ile var olan DCOM
objelerimize erişebilecek miyiz?
Dünyanın %60' ına yakınının kullandığı Apache adlı
web sunucu yazılımı sunduğu güvenlik, modülerlik,
performans gibi avantajları ile hak ettiği yeri
bulmuştur. Sisteminizi Apache sunucuya ve dolayısı
ile Linux sisteme taşırken çok belirgin sorunlar
yaşamazsınız. ASP uygulamalarınız ise Chilisoft gibi
firmaların Linux için ASP çözümleri ile çözülebilir.
Bu yazılımlar arka planda SUN JDK kullandıkları için
platform bağımsız bir çözüm olarak sunucularınıza
yerleşebilir. PHP ve DCOM üzerine çalışmalar ise şu
anda mevcut fakat çok büyük bir yol alındığı
söylenemez. PHP' nin sunduğu olanaklar, fonksiyonlar
ve ücretsiz modüllerle tanıştığınızda elinizdeki DCOM
objelerinin aslında çok da değerli fonksiyonlar
olmadıklarını anlayacak ve kısa sürede PHP
platformuna geçiş yapacaksınız.
Küçük bir bilgisayar firmasında Windows NT tabanlı
domain modeli ağ sistemimiz var. Ağımızda 1 adet
Primary Domain Controller ve 15 adet Windows 95/98
bilgisayar mevcut. Lisans problemlerinden dolayı
farklı alternatifler arama yoluna gitmeyi
düşünüyoruz. Linux işletim sistemi sayesinde ağımdaki
Windows NT' leri kaldırıp yerine PDC olarak Linux
kullanabileceğimi duydum. Doğru mu?
Linux üzerinde yıllardan beri geliştirilen bir proje
olan Samba, bu alanda çok önemli bir yol katetti.
Samba, Linux işletim sistemi ile Windows tabanlı
makinelerin birbiri ile dosya ve yazıcı paylaşaımı
yapabilmelerini sağlayan bir sistemdir. Tabanda
Netbios over TCP/IP tabanlı bir iletişim şeması
kullanır ve aynı zamanda bir Windows NT Sunucu
makinenin sunabileceği domain controller' lık
vazifesini ele alabilir. Bu uygulamanın bazı
kısıtlamaları mevcut olmasına rağmen (PDC <->
BDC senkronizasyon problemleri) küçük ve orta çaplı
bir ağda problemsiz bir şekilde hizmet verebilir. Bu
arada belirtmek gerekiyor ki Windows 2000 tabanlı
makinelerde gelen Active Directory modelleri için
hali hazırda Linux altında bir çözüm mevcut
değildir.
KDE 2' nin çıktığını duydum. Ne gibi yenilikler
var, nereden temin edebilirim? Nasıl kurulur?
Linux' un en popüler grafik arayüzü tartışmasız KDE'
dir. KDE beraberinde gelen onlarca irili ufaklı
uygulama ile birlikte Unix sistemler için tam bir
standart grafik arayüz çözümü olma amacını
gütmektedir. Uzun süredir üzerine çalışılan proje
olan KDE 2(Kool Desktop Environment) geçtiğimiz
haftalarda duyuruldu. Beta aşamasında iken pek umut
verici görünmese de stabil sürümü ile herkesi
şaşırttı ve amacında başarılı olacağına dair bir
sinyal daha verdi. En belirgin yenilikler: Dosya
yöneticisi olan KFM yeni baştan yazıldı ve adı
Konquerer oldu. Konquerer aynı zamanda Java,
Javascript, CSS gibi gelişmiş özellikleri destekleyen
bir Internet gezgini. KDE' nin grafik arayüzüne theme
desteği gibi geliştirmelerin yanında çok sayıda da
yeni uygulama eklendi. Bunların en önemlisi de
kuşkusuz koffice. Temin etmek için eğer hızlı bir
Internet bağlantınız yok ise biraz beklemeniz
gerekiyor. Mandrake 7.2 haricinde hiç bir Linux
sürümü henüz KDE2' yi sürümlerine dahil etmedi. Fakat
en kısa sürede bütün Linux sürümlerinin standart
arayüz olarak KDE2' yi seçeceğini söylemek sanırım
geleceği görmek sayılamaz. Eğer Internet bağlantınıza
güveniyorsanız başlangıç adresiniz :
http://www.kde.org olmalı. Kurulumu hakkında
ayrıntılı bilgiye ise
http://www.gelecek.com.tr/kde20-kurulum.php
adresinden ulaşabilirsiniz.
![]() |
| KDE 2, yeni grafik arayüzü ve JAVA destekli web gezgini Konquerer ile büyük yenilikler vaad ediyor. |
VMware denilen bir program ile Linux işletim
sistemi içerisinden Windows programlarının sorunsuz
çalıştırılabildiğini duydum doğru mu?
Kesinlikle doğru. Fakat dikkatinizi çekmek istediğim
konu, vmware adlı uygulamanın bir emülatör
olmayışıdır. Daha çok bir sanal bilgisayar demek daha
doğru olacaktır. VMware, bir bilgisayarı bilgisayar
yapan BIOS, Ram, CPU gibi bileşenleri var olan
sisteminizden kendi kullanımına ayırıp (BIOS' u
kendisi sunuyor) normal bir PC gibi
davranabileceğiniz bir ortam sunabilir. Hatta bu yeni
kurduğunuz sanal PC' den üzerine kurulduğu
bilgisayara bir sanal ağ bile kurup dosya transferi
yapabiliyorsunuz. Sonuç olarak elinizde bir
bilgisayar, bir monitör ve içinde birden fazla
bilgisayar çalışıyor ve aralarında da bir ağ
bağlantısı da kurulabiliyor. Daha da güzeli, bu ağ
bağlantısı için bir network kartınızın olması
gerekmiyor. Eğer diğer işletim sistemlerindeki
uygulamalara bağımlı iseniz gerçekten iyi bir
performans sunan vmware adlı uygulamayı denemenizi
kesinlikle öneririm. Unutmamanız gereken bir diğer
nokta ise, sanal PC' niz içine kurduğunuz yeni
işletim sisteminizdeki lisanslamalara sanki normal
bir PC' ye kuruyormuşcasına dikkat etmeniz
gerekmektedir. Linux altına kurmanız, o işletim
sisteminin lisanslandırmadan muaf olduğu anlamına
gelmemektedir. Referans için http://www.vmware.com
adresine bakabilirsiniz.
![]() |
| VMware, bir bilgisayarda aynı anda birden fazla işletim sistemini çalıştırmaya izin verir. |
Evime bir bilgisayar dergisinden edindiğim Linux
işletim sistemini kurdum. Açıkçası pek de memnun
kalmadım. Modemle Internete çıktığım için program
indirirken sürekli hattın kopması ve programı
indirmeye yeni baştan başlamak çok sinir bozucu
olabiliyor. Özellikle de Netscape' in hata mesajı
vermeden kapanması ise sınırlarımı zorluyor. Linux'
da da Windows' taki gibi Getright, Flashget gibi bir
program mevcut mu?
Linux altındaki Netscape problemleri konusunda
kesinlikle katılıyorum. Netscape' in Linux
versiyonundaki hataların sayısının fazlalığı ve AOL'
nin de bu konu üzerine gerektiği kadar düşmemesi
sonucunda pek çok yeni alternatif arayışı ortaya
çıktı. Alternatifler arasında, Staroffice ile
birlikte gelen Internet gezgini, KDE 2 'nin
Konquerer' ı, Opera for Linux, KFM sayılabilir. Eğer
program indirmeye başladığınızda hat kesintilerinden
etkilenmemek istiyorsanız Caitoo, wget, Xdownload
gibi bir program kullanabilirsiniz. Bunlar aynen
Windows' taki Getright gibi çalışırlar fakat
aralarında wget metin tabanlı bir programdır.
Özellikle betiklerin içinde tercih edilebilir.
Program indirmek için başlangıç noktanız her zamanki
gibi http://www.freshmeat.net
veya http://www.linuxberg.com
olmalıdır.
![]() |
| Caitoo, Internet' ten program indirirken hat kesintilerinden etkilenmemenizi sağlar. |
Bu yazı Eylül 2001 tarihindehttp://www.onlinedergi.net
adresinde ve Ocak 2001 tarihinde PC Magazine
Türkiye'de yayınlanmıştır.


